🃏 16 Yüzyılda Tiyatro Alanında Eser Veren Yazarlar

Edebiyatagönül vermiş, yazarak çoğalmış, kalemiyle topluma değer katmış kadın yazarlar Bugün, hayatın her alanında rol alan kadınlarımız olduğu gibi, edebiyatımızda da çok üretken olan, nitelikli edebiyat eserleriyle zamana iz bırakmış kadın yazarlarımız var. Türk edebiyatında 19. yüzyılda Fatma Aliye Hanım SuudiArabistan ve İngiltere arasında sanayi ve madencilik alanında işbirliği artıyor. Perşembe, 23 Haziran, 2022 - 12:45. Suudi Arabistan Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanı Bender el-Harif v eİngiltere, İş, Enerji ve Endüstriyel Strateji TahsinCumhuriyet döneminde tiyatro eseri veren sanatçılar,gibi yazarlarımızın tiyatro alanında eserler yazdığı görülür. Cumhuriyet Dönemi Hikaye Cumhuriyet dönemi hikaye türü, Cumhuriyetin ilan edildiği 1923 senesi ile beraber Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı ile başlamıştır. Düzyazıları da vardır: Hac Yolunda, onun gezi yazısıdır. Suriye Mektupları ve Avrupa Mektupları da gezi türündedir. Diğer nesirleri: Evrak-ı Eyyam, Nesr-i Harp, Nesr-i Sulh, Tiryaki Sözleri (kendi vecizeleri) Tiyatro eserleri: yalan (dram), Körebe (komedi) Nesiralanında eser veren ilk Kürt yazar Elî Dînewerî’dir (820-895). (XVI. yy) Coşku ve heyecan şiirleriye nam salan ilk Kürt şair Feqîyê Teyran’dır. (1390-1660) Tarihte bilinen ilk Kürt tiyatrosu 1872 yılında Ebuzziya Mehmet Tavfik tarafından yazılan "Ecel-i Kaza"dır. "Kaza ile gelen ölüm" ya da "talihsiz ölüm OsmanlıDevletinde Arapça ve Farsça'nın yoğun etkisinde kalmış olan Osmanlıca dili divan edebiyatında kullanılan ana dil olmuştur. DİVAN EDEBİYATI NAZIM BİÇİMLERİ: 1. GAZEL: Aşk, şarap,kadın dünya güzellikleri gibi konularda yazılan divan edebiyatı nazım şeklidir. Beyit sayısı genellikle 5-15 arasında değişir. aristocuolmayan tiyatro [46 - 61] Latin Komedyası da, özellikle Plautus ile Terentius (bkz. Palyata Komedyası). 46 -anti tiyatro [Alm. Anti · Theater] [Fr. anti-theôtre] {İng. anti -theatre] : lonesco'nun, Genet'nin ve daha bir takım öncü yazarların oyunları için kullanılan bir terimdir. Kabul edilmiş tiyatro kurallarının her 35 Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan: A.Hamit (Eşber ve Sardanapal) 36. Heceyle Yazılan ilk manzum tiyatro eseri: A.Hamit-Nesteren 37. İlk Bibliyografya: Keşfü’z-Zünün-Katip Çelebi 38. İlk hamse yazarı: Ali Şir Nevai 39. İlk tezkire: Ali Şir Nevai’nin Mecalisü’n-Nefais 40. İlk Mizah dergisi: Diyojen, Teodor Kasap 41. RönesansDönemi İngiliz Edebiyatı: İngilizcenin yazı diline dönüşmesinde büyük katkıları olan ve Canterbury Hikâyeleri adlı eseri bulunan Chaucer (1340-1400) İngiliz edebiyatında Rönesans’a zemin hazırlayan yazarlardan birisidir.”Elizabeth Dönemi “adı verilen XVI. yüzyılda tiyatro ve şiir türlerinde önemli i3WoNu2. 14. yüzyıldan 17. yüzyıla geçen dönemi kapsayan Rönesans, Avrupa tarihinde büyük kültürel gelişmelerin görüldüğü bir dönemdi. “Rönesans” kelimesi “yeniden doğmak” anlamına gelir ve dönem, antik Greko-Romen kültürüne olan ilginin artmasıyla bu şekilde adlandırılmıştır. İtalya’da başladı ve Avrupa’ya yayıldı ve çeşitli alanlarda büyük değişimlere yol açtı; bu da batı medeniyeti üzerinde derin ve kalıcı bir etkiye neden oldu. Aslında Rönesans döneminde birçok alanda gelişme görülmesine rağmen, Avrupa sanatında benzersiz bir etkiye sahip olduğu için dönem sanatsal başarıları ile anılır. İtalyan ressam ve Floransa’lı mimar Giotto di Bondone, Rönesans’a katkıda bulunan çok sayıda büyük sanatçının ilkidir. Rönesans’ta görsel sanatların zirvesini belirleyen Yüksek Rönesans, Leonardo da Vinci, Michelangelo ve Raphael tarafından şekillendirildi. Özellikle bu üç büyük sanatçı batı sanatının en ünlü eserlerinden bazılarını yarattı. İşte Rönesans’ın en ünlü 10 sanatçısı, şaheserleri ile birlikte 10 TINTORETTO 1518 – 1594 Venedik’te Rönesans döneminde gelişen Venedik Okulu, boyamada gür renklere ve ışık efektlerine yeni bir ivme kazandırdı. Venedik tarzı, Batı resminin sonraki gelişimi üzerinde büyük etki yarattı. Titian ve Veronese ile birlikte Tintoretto, Rönesans döneminde üç büyük Venedik sanatçısından birisiydi. Rönesans döneminde, İtalya’daki sanatçılar, üç boyutlu bir alan yanılsaması yaratmak için yeni bir bakış açısı geliştirdi. Tintoretto, uzun ve geniş perspektifler kullanarak bu tekniği sınırlarına kadar uzattı. Tintoretto’nun tarzı yenilikçi ve etkileyiciydi ve muazzam eserlerine coşkusunu yansıtıyordu. Sanatçı ve eserleri, radikal doğası, gösterişi ve modernliği ile tanınır. Tintoretto, tekniği ve vizyonu kariyeri boyunca gelişen, oldukça bireysel bir ressamdı. Işık ve mekanla ilgili deneyleri, daha sonraki çalışmalarıyla birlikte aydınlık bir vizyoner sanatçı kalitesine ulaşmasına neden oldu. Tintoretto, Rönesans’ın en önemli sanatçılarından biri olarak kabul edilir. Son Akşam Yemeği 1594 – Tintoretto 9 TITIAN 1488/1490 – 1576 Titian, 16. yüzyıl Venedik Okulunun en önemli ressamıydı. Portrelerle dolu, çok yönlü bir ressamdı; manzara arka planları; ve mitolojik ve dini konular resimlerinin başlıca konularıydı. Uzun kariyeri boyunca, Titian birçok farklı resim stili ile denemeler yapmıştır. Son yıllarda tarzını ve tekniğini kökten değiştirdi. Daha sonraki çalışmalarında gevşek fırça ve ince tonlar Batı sanatında emsalsizdir. Renk ve resim yöntemlerini kullanan Titian’ın özellikle fırçanın dokunuşlarına ve hatta bazen parmak uçlarına vurgu yapması, yalnızca geç İtalyan Rönesansının ressamları üzerinde değil, aynı zamanda Batı sanatının gelecek nesillerindeki rüyaları üzerinde de etkili oldu. Titian, çağdaşları tarafından “Küçük Yıldızların Arasındaki Güneş” olarak selamlandı. Bugün sanat eleştirmenleri tarafından tüm zamanların en iyi ressamlarından biri olarak kabul ediliyor. Urbino Venüsü 1538 – Titian 8 ALBRECHT DÜRER 1471 – 1528 Albrecht Dürer parlak bir ressamdı ancak en büyük sanatsal etkisi, baskıcılık çalışmalarıydı. Kariyerine büyük bir atölyenin başkanlığını yapan ve o sırada Alman gravür standartlarını yeniden canlandıran sanatçılar arasında lider olan Michael Wolgemut’un çırağı olarak başladı. Yirmili yaşlarındayken, Dürer yüksek kaliteli gravür baskıları nedeniyle Avrupa çapında itibarını ve etkisini kanıtlamıştı. Baskıcılıkta devrim yaratmaya devam etti, bağımsız bir sanat formu seviyesine yükseltti ve baskı tarihinin en önde gelen isimlerinden biri olarak kabul edildi. Dürer, Raphael ve Da Vinci de dahil olmak üzere, zamanının büyük İtalyan sanatçıları ile iletişim halindeydi. Klasik motifleri Kuzey sanatına sokması, Alman Rönesansına önemli bir katkı yaptı. Albrecht Dürer, Rönesans’ın en büyük Alman sanatçısı olarak kabul edilir. Kendisinden sonraki nesillerdeki sanatçılar üzerinde, özellikle de basımcılıkta derin ve derin bir etki bıraktı. Melankoli I 1514 – Albrecht Durer 7 HIERONYMUS BOSCH 1450 – 1516 Hieronymus Bosch, insanlara anlaşılmaz yenilikçi varlıklar ve alemleri betimleyen ilk sanatçıydı. Bir keresinde, “Yoksul, her zaman başkalarının icatlarını kullanan ve hiçbir şey icat etmeyendir” demiştir. Sanatı, insanlar tarafından bilinmeyen acımasız insanları, hayvanları, canavarları ve fantastik yaratıkları içerdiği için ünlüdür. Bosch’un en beğenilen tabloları, İncil temalı manzaralarda cennetin ve cehennemin detaylı ve sembolik bir tasvirlerinden oluşan tablolarıdır. Bosch’un eserleri, uzun süre pek beğenilmedi ve “bakması korkunçtan daha az hoş” olarak değerlendirildi. Bununla birlikte, bugün Hieronymus Bosch, sanat dünyasının ilk vizyoner dahilerinden biri ve insanlığın arzularını ve en derin korkularını derinlemesine kavrayabilen bir ressam olarak kabul edilir. Dünyevi Zevkler Bahçesi 1515 – Hieronymus Bosch 6 GIOTTO 1267 – 1337 Giotto, Erken Rönesans dönemine giren 14. yüzyılın en önemli İtalyan ressamıydı. Avrupa resminin babası olarak görülen Giotto, Batı sanatını yaklaşık yedi yüzyıl boyunca etkileyerek devrim yapmıştır. Rönesans’ın en büyük ressamlarından ilki olan Giotto, yaygın Bizans tarzı ile belirleyici bir moda başlattı ve bunun yerine “iki yüz yıldan fazla bir süredir ihmal edilmiş olan yaşamdan çizim tekniğini” yeniden başlattı. Giotto’nun resimlerinde, doğaya sadık kalarak insanların jestlerini, yüzlerini, kederi ve sevinçlerini ustaca tasvir ettiği görülür. Scrovegni Şapeli’ndeki fresk döngüsü, Rönesans’ın en büyük başarısı ve Batı sanatının en önemli şaheserlerinden biri olarak kabul edilir. Bazı sanat tarihçileri hiç kimsenin Giotto’dan daha iyi resim yapmadığına ve sadece bir avuç ressamın ona eşit olduğuna inanıyor. Yahuda’nın Öpücüğü 1306 – Giotto 5 SANDRO BOTTICELLI 1445 – 1510 Botticelli, Erken Rönesans’ın belki de en hümanist ressamıydı. Çok çeşitli mitolojik ve dini konuların yanı sıra birkaç portre çizdi. Botticelli, eserleri ile güzellik ve erdemi yakalamayı amaçladı. Bu nitelikleri temsil eden tanrıça Venüs, en çok bilinen eserlerinde görülür. Botticelli’nin sanatı, Rönesans sanatçılarının resimlerinde bulunmayan görsel parlaklığı ve dekoratif kalitesi ile tanınır. Venüs’ün Doğuşu ve Primavera, Rönesans’ın en ünlü resimlerinden ikisidir. Botticelli, zamanının önde gelen sanatçılarından biri haline geldi, ancak ölümünden sonra ünü 19. yüzyılın sonlarına kadar acı çekti. Ancak, o tarihten sonra sanatı yine eleştirmenler ve halk tarafından takdir edilmeye başlandı. Bugün, Erken Rönesans resmini temsil ettiği görülen çalışmaları ile en ünlü Rönesans sanatçılarından biri haline gelmiştir. Venüs’ün Doğuşu 1486 – Sandro Botticelli 4 DONATELLO 1386 – 1466 Donatello, arkadaşı, ünlü mimar Filippo Brunelleschi ile birlikte Roma’ya bir gezi yaptı ve antik Roma kalıntılarını inceledi. Donatello ve Brunelleschi, Rönesans sanatı ve mimarisi üzerinde büyük ve derin bir etki bıraktılar. Donatello, Batı heykelciliğini, yumuşak kavisli çizgilerle ve ifadesiz bir yüzle işaretlenmiş olan yaygın Gotik tarzdan, dramatik ifadeler ve ayrıntılı gerçekçilikle Klasik tarzdan uzaklaştırarak farklı bir yön verdi. Ayrıca sonraki nesil Rönesans sanatçıları üzerinde derin ve büyük bir etkiye sahip olacak sanatsal tekniklerin öncülüğünü yaptı. Donatello, Rönesans’ın ilk heykeltıraşçısıydı ve Tunç David ve Atlılar Gattamelata heykeli dahil dünyanın en ünlü heykellerinden bazılarını yarattı. David 1440 – Donatello 3 RAPHAEL 1483 – 1520 Yüksek Rönesans, İtalyan Rönesansında görsel sanatların zirvesini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Raffaello Sanzio da Urbino, Leonardo da Vinci ve Michelangelo ile birlikte, Yüksek Rönesans’ın büyük ustalarının üçlüsünden birisidir. Raphael, Rönesans döneminde belki de en popüler ressamdı ve 19. yüzyılın sonlarına kadar eserleri, diğer sanatçılardan daha fazla saygı gördü ve tarihi resim için en iyi model olarak kabul edildi. Michelangelo’nun ve Leonardo’nun şöhreti o zamandan bu yana onu aşmış olsa da, Raphael hala tarihin en büyük sanatçıları arasında sayılıyor. O, herkesten daha çok, resimlerini hayata geçiren, gerçekçi bir şekilde duyguları betimleyen bir ustaydı. Sanatı, formun netliği, kompozisyon kolaylığı ve görsel parlaklığı ile dünya çapında takdir görüyor. Başyapıtlarından Atina Okulu da dahil olmak üzere resimlerinin birçoğu Rönesans sanatının temel taşları olarak kabul edilir. Atina Okulu 1511 – Raphael 2 MICHELANGELO 1475 – 1564 Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni, resim, mimarlık, şiir ve mühendislik dahil olmak üzere çeşitli alanlarda mükemmel bir “Rönesans adamı” veya “Evrensel Genius” idi. Ancak, her şeyden önce, tüm zamanların en büyük heykeltıraşı olarak kabul edilir. Ömrü boyunca, Michelangelo’ya sık sık Il Divino “ilahi olan” denirdi. Ölümünden sonra, müteakip sanatçılar Batı sanatında bir sonraki büyük hareket olan Mannerism ile sonuçlanan ateşli, çok kişisel tarzını taklit etmeye çalıştı. Michelangelo, belki de resim, heykel ve mimarlıkta eserleri batıda sanatın gelişiminde benzersiz bir etkiye sahip olan batı sanatı tarihindeki en etkili figürdür. David heykeli batıdaki en ünlü heykel; Sistine Şapeli’nin tavanındaki freskleri ve sunak duvarındaki Son Yargılama onu en büyük ressamlar arasına sokar; Peter Bazilikası ise Rönesans mimarisinin en ünlü eseridir. Bilinmesi Gereken 21 Tablo ve Hikayesi David 1504 – Michelangelo 1 LEONARDO DA VINCI 1452 – 1519 Leonardo da Vinci, bir ressam, matematikçi, mühendis, mimar, botanikçi, heykeltıraş ve anatomist olan en büyük Universal Genius olarak nitelendirilen ideal Rönesans adamıydı. Anatomi, ışık, botanik ve jeoloji konusundaki detaylı bilgisi, tarihin en ünlü şaheserlerini yaratmasında ona yardımcı oldu. Da Vinci, resimleri diğerlerinden daha canlı göründüğünden dolayı ince ifadeleri ile tanınır; Sfumato olarak bilinen tekniklere öncülük etmesi, ışıktan gölgeye pürüzsüz geçiş; ve chiaroscuro, üç boyutlu bir etki elde etmek için aydınlık ve karanlık arasındaki güçlü kontrastların kullanılması. Da Vinci, dünyanın en ünlü tablosu olan Mona Lisa’yı yaptı. Diğer ünlü eserleri arasında en çok üretilen dini tablo olan Last Supper ve en çok kopyalanan sanatsal görüntülerden biri olan Vitruvius Adamı vardır. Leonardo da Vinci, şüphesiz Rönesans’ın en ünlü sanatçısıdır. Mona Lisa 1517 – Leonardo da Vinci 1- İslamiyet Öncesi Türk TarihindeBilim, Edebiyat, Sanat, Din, Tarihİnsanları ve EserleriİskitlerSakalar Alper Tunga , Şu Destanları KPSS Kaynak ArşiviAsya Hunları Oğuz Kağan DestanıKırgızlar Manas Destanı En uzun sözlü edebiyat eseri , Yenisey YazıtlarıUygurlar Türeyiş ve Göç Destanları , Sine uşi ve Karabalgasun YazıtlarıGöktürkler Ergenekon ve Bozkurt Destanları, Göktürk KitabeleriOğuzlar Dede Korkut Hikayeleri oğuzlar ve kıpçakların mücadelesi2- İlk Türk İslam Döneminde Bilim,Edebiyat, Sanat, Din, Tarih İnsanlarıve EserleriKARAHANLILARKutadgu BiligYusuf Has Hacip Yazarı Bilinen ilk Türk İslam eseridir, Siyasetname özelliği taşır,Devlet adamlarına yönetimle ilgili öğütler verir /’Mutluluk veren Bilgi” anlamına gelirDivanü Lügat-it TürkKaşgarlı Mahmut İlk Türkç Ansiklopedik sözlüktür, Yazılış amacıTürkçenin zenginliğini ortaya koymak Araplara Türkçe öğretmektir, içerisinde dünya haritası bulunurAtabetül HakayıkEdip Ahmet Yükneki Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılmıştır. Anlamı“hakikatlerin eşiği” dir. Atabetül Hakayık, dini öğütler vermketedir ve bu öğütler genelde kıssadanhisse HikmetAhmet Yesevi Türk tasavvuf edebiyatının ilk örneğini teşkil etmektedir, Ahlakiöğütler içerirBİLİM ADAMI VE DÜŞÜNÜRLER – EDEBİYATÇILARAbdülhamid İbn Türk İslam dünyasında ilk cebir kitaplarından birinin yazarıdır. Harezmî dönemindeyaşayan Abdülhamit İbn Türk’ün özellikle ikinci dereceden denklemler üzerindeki çalışmaları 780 – 850 Matematik astronomi ve coğrafya ile ilgili yaptığı çalışmaları ile sıfır rakamı ilk kez Harezmî tarafından 870 – 950 Matematik, fizik, astronomi ile ilgili çalışmalar yapmıştır. Aristo’nun fikirlerini eniyi açıkladığı için “ikinci öğretmenMuallimi sani”, unvanıyla tanınmıştır. İslâm Felsefesinikurmuştur. Türk – İslam devletlerinde pozitif bilimlerin temelleri Farabi tarafından atılmıştır. Farabi’ninbirçok eseri tercüme yoluyla Avrupa’ da yüzyıllarca üniversitelerde temel eser olarak İshaü’l-ulum bilimlerin sınıflandırması,El Medinet’ül fazılaİbni Sina 982 -1037 Büyük bir filozof ve tıp bilginidir. Tıp, mantık, fizik ve din felsefesi sahasında220 civarında eser yazmıştır. “Tıp KanunuEl Kanun Fi’t Tıp” adlı eseri meşhurdur. Hekimlikkonusunda kendisine batıda “Tıbbın hükümdarı” denilmiştir. Batı dünyasında “Avicenna” ismi 973 -1051 Türk – İslam dünyasının en büyük bilginlerinden biridir. Çok çeşitli alanlardaaraştırmalar yapmıştır Matematik, Coğrafya, Eczacılık vb. Enlem ve boylam hesaplarını önemli problemlerle uğraşmış ve çözümler getirmiştir. , Bilimin ilerlemesi önündeki enbüyük engelin serbest düşüncenin olmayışı olduğunu söylemiştirEl Razi 1149 -1210 Kimyagerdir. Sülfürik asidi Bey 1394 -1449 Astronomi bilginidir heyet cetveli ile yıldızların fihristini yapmıştır. Aynızamanda önemli bir devlet adamıdır. Timur’un torunudur. Uluğ Bey, Semerkant’ta bir medrese ve birde rasathane yaptırmıştır. Kadı Zade bu medreseye başkanlık Rüşt 1126 -1198 Felsefe, tıp ve astronomi üzerinde çalışmıştır. Pozitif bilime çok önemvermiş, Rönesans’ın doğmasında etkili olmuştur. Skolastik düşünceyi inaancın önündetutulması gerektiğini savunmuşturİmam Gazali 1058 – 1112 İslâm filozofudur. Melikşah zamanda yaşamış, Nizamiyemedresesinde ders Hayyam Matematik, astronomi, edebiyat alanında eserler ortaya koymuştur. Celali takviminihazırlamıştır. Edebiyat alanında Rubaileri ile Harzemşahlar döneminde yaşamıştır, Keşşaf ve Mukaddimet’ül Edeb önemli eseridirAli Şir Nevai Timur Devletinde yaşamıştır ,Çağatay Türkçesinin en büyük şairidir, EseriMuhakemet-ül Lugateyn Türkçenin Farsçadan üstün olduğunu kanıtlamaya çalışmıştırHüseyin Baykara Timur devletinde yaşamış , Taht kavgaları ve savaşlarla geçen uzun saltanatdöneminde bilim, sanat ve edebiyatta büyük gelişmeler Kindi Kindi, geometride ilk defa açıları pergel ile ölçen, sıvıların özgül ağırlıklarını hesaplayankişidir. Felsefeden tıbba, ilahiyattan siyasete, matematikten astronomiye, meteorolojiye, psikolojidendiyalektiğe, optikten kimyaya kadar yirmi ayrı sahada eser vererek sayıları 270’in üzerinde bir Sultan Gazneli Mahmut için şahname adlı eseri yazmıştırANADOULU SELÇUKLULARMuhyiddin Arabi Konya’ya yerleşmiş ve Anadolu’da tasavvufun gelişmesinde büyük rolüolmuştur. Kaleme aldığı pek çok eserle, islâm dünyasında şeyh-i ekber en büyük şeyh adıyla ünkazanmıştır. Muhyiddin Arabi, vahdet-i vücut görüşü ile gerçek varlığın tek olduğunu, onun da Allaholduğunu Konevi Muhyiddin Arabi’nin öğrencisidir. Ekberilik tarikatının Celaleddin-i Rumi Anadolu Selçuklu döneminde yetişen büyükmutasavvıftır. O dönemde, Anadolu’ya “Diyar-ı Rum” denildiğinden kendisine de Anadoluluanlamında “Rumi” denilmiştir. Eserlerini Farsça yazdığından genelde üst tabakadaki insanlara başlıca eserleri şunlardırMesnevi Farsça yazılmış altı ciltlik bir eserdir. Bu eser, insanlara sevgiyi, hoşgörüyü ve inanç yolunungerçek mutluluk yolu olduğunu Kebir Yedi ciltten meydana gelen bu eserdeki gazellerde sevgi ve aşk konulan Mafih Mevlana’nın rubai tarzında söylediği şiirlerini topladığı Mektuplar Selçuklu devlet adamlarına ve yakınlarına yazdığı mektuplarınderlenmesinden Bektaş Veli 13. yüzyılda Horasan’dan Anadolu’ya gelen bir Türk mutasavvıfıdır 1209-1271.Hacı Bektaş Veli, kurduğu Bektaşîlik tarikatıyla, hoşgörü ve insan sevgisini yaymaya Osmanlı ordusunda yeniçeri ocağının resmi tarikatı temel kitabı olan Makalat; Hacı Bektaş Veli’nin Arapça kaleme aldığı eseridir. Bektaşiliktarikatı Anadolu’nun Türkleşmesinde büyük bir rol Emre XIII. yüzyıldan itibaren Anadolu’da oluşan milli tasavvuf edebiyatının en büyükşairidir. Yunus, tasavvuf aşkıyla Türkçenin şaheserlerini meydana getirdi. Bütün insanlığa hitap edenve çağını aşan Yunus Emre, çok sade ve anlaşılır bir dille şiirler söyledi. Şiirlerini, Divan veRisaletü’n-Nushiye adlı eserlerinde Dehhani Bu dönemin ilk divan şairidir. En önemli eseri, Selçuklu sultanı emriyle kaleme aldığı Farsça yazdığı Selçuklu Şehnamesi’ Türkçe ve Farsça iki divanı vardır. 14. yüzyılda yaşamış, hem divan hem de tasavvufedebiyatında iz oluşumu, kainatın yaradılışını ruha değil, maddeye bağlayan biranlayışa sahiptir. Özellikle Alevi-Bektaşi toplulukları arasında günümüze değin yaşatıl Ahmedi Divan edebiyatının en güzel örneklerini vermiştir. En önemli eserleri Türkçeyazdığı Divan ve İskendername’ Bey Anadolu Selçuklu Devletinin zayıfladığı zamanlarda Kırşehir’i yönetmiş ve kendi adıylaanılan ünlü bir medrese yaptırmış , Matematik ve Astronomi alanında çalışmaları vardırAhmet Gülşehri Ahilik geleneğinden gelmektedir, İranlı şair Feridüttin Attarın Mantık-ül Tayr eserinitürkçeye çevirmiştirAşık Paşa Eserlerini Türkçe Yazmıştır, Garipnamme en önemli eseridir3- Osmanlı Devleti DönemindeBilim, Edebiyat, Sanat, Din, Tarihİnsanları ve EserleriMolla Fenari 15. yy Mantık alanında önemli çalışmalar yapmıştır. Eserleri Osmanlı’nın sondönemlerine kadar okutuldu. Maddet’ül Hayat adlı eseri vardır, Osmanlıda ilk şeyhülislamdırEmir Sultan 1368-1430 Osmanlıların Kuruluş Devri’nde Bursa’da yaşamış, Yıldırım Bayezid Han’ındamadı olan bilim Rumi 14. ve 15. yy Matematik, Astronomi alanlarında yetişmiştir, Ulığ Beyrasathanesinde öğrenim görmüştür. Muhtasar-ı Fi’l Hisab adlı eseri Kuşçu 15. yy Matematik, Astronomi alanında yetişmiştir. Osmanlı’da Matematiğin kurucusuolarak bilinir. Fatih Dönemi’nde İstanbul’a Semerkant’tan Paşa Matematik alanında yetişmiştir. Tazarruname ve Nasihatname adlı eserleri Kaynak Arşivi – Kpss Doküman Arşivi Reis 15. ve 16. yy Coğrafya alanında ileri gitmiştir. İlk kez dünya haritasını çizmiştir. “Kitab-ıBahriye Denizcilik Kitabı” adlı eseri vardır. 2013 yılı UNESCO tarafından Piri ReiSi Anma >7// olarakkabulSeydi Ali Reis 16. yy Deniz Coğrafyası alanında çalışmalarda bulunmuştur. “Miratü’l MemalikMemleketlerin Aynası” adlı eserivardır. Bu eserde Hindistan ile Osmanlı ülkesi arasında yaptığıyolculuğu Lütfü Matematikçidir. Taz’if’ül Mezbah adlı eseri Mehmet 16. yy Astronomi alanında çalışmalarda bulunmuştur. Osmanlı’da ilkrasathaneyi kurmuştur İstanbul’da.Matrakçı Nasuh 16. yy Coğrafya, Minyatür, Matematik, Tarih alanlarında yetişmiştir. Cemal’ülKüttab ve Kemal’ül-Hisab adlı eserleri vardır. Hünername önemli minyatür eseridirKatip Çelebi 17. yy Tarih, Coğrafya, Denizcilik, Maliye ve Hukuk alanlarında çalışmalar ismi; Cihannüma Dünya coğrafyası, Keşfü’zü-nun Bibliyografya,Fezleke-i Osmani veMizanü’l Hak’ Hüseyin Çelebi 17. yy Batı ile ilişki kuran ilk bilim adamıdır. Osmanlı Teşkilat Tarihi enönemli Ahmet Çelebi 18. yy Kanat takıp uçan ilk Hasan Çelebi İlk roket örneğini icat ederek uçmayı Çelebi 17. yy Seyahatname en önemli eseridir. Bu eser yazıldığı dönemin Türk kültür tarihihakkında bilgi veren önemli bir Cevdet Paşa 19. yy Eserleri, Tarih-i Cevdet Tarih Kitabı, Tezakir, Kısas-ı Enbiya NebilerTarihi, Mecelle Hukuk’dir Mecelle’yi hazırlayan 16 kişilik hukukçu heyetine başkanlık yapmıştır,Devletin resmi tarihçisidirZembilli Ali Efendi Din ve Hukuk âlimidir. El Mutahharat adlı eseri Kemal Din ve hukuk âlimidir. Tevarih-i Ali Osman adlı eseri Efendi Din ve hukuk âlimidir. Duaname ve Kanunname adlı eserleri Fatih’in hocasıdır. Daha çok Tıp alanında kendini yetiştirmiştir. Ayn’ül Ayan adlı Şerafettin Tıp alanında ilerlemiştir. Kitâbü’l-Cerrahiyyeti’l-İlhaniyye adlı eseri vardır,yılan zehirine karşı ilaç bulmuş önemli bir cerrah tırİbrahim Müteferrika 18. yy İlk özel matbaayı 19. yy İlk oyun yazarıdır. Şair Evlenmesi, Avrupa’yı örnek alan ilk Üroloji alanında başarılı çalışmalar yapmış ünlü bilim adamıdırNeşri Osmanlı devletinde kuruluş dönemine ait bilgiler veren ünlü tarihçidir , cihannüma önemlieseridirNaima da çalışmalar yapmıştır, Naima tarihi önemli eseridirÖnemli Hattatlar Şeyh Hamdullah, Ahmet Akşemseddin , Hafız Osman, Mustafa RakımÖnemli Minyatür Sanatçıları Matrakçı Nasuh, Nigari,Nakkaş Osman , Levni Lale devriSinan Bey Fatih tarafından ilk kez yurt dışına resim öğrenimi için gönderilen kişidirŞeker Ahmet Paşa Osmanlıda ilk resim sergisini açmıştır, Avrupaya eğitim için gönderilmiştirOsman Hamdi Bey Arkeoloji müzesi ve Sanayi Nefise mektebinin kurucusudur , Silah tacirleri veKaplumbağa terbiyecisi ünlü eserleridirBuhurizade Mustafa Itri 17. yüzyıl büyük Türk bestekârıdır,UNESCO 2012 yılını şair Nâbi vebestekar Itrî anma yılı ilan edilmiş , 100 TL üzerinde fotoğrafı vardırDede Efendi Ünlü Türk Edebiyatı Ahmedi,Fuzuli,Baki,NedimLale devri ünlü şairiHalk Edebiyatı Pir Sultan Abdal,Öksüz Dede,Karacaoğlan,DadaloğluTekke Tasavvuf Hacı Bayram, Şeyh Galip, Kaygusuz Abdal4- Türkiye Cumhuriyeti EdebiyatİlkleriEdebiyatımızda noktalama işaretini, ilk kez Şinasi “Şair Evlenmesi” nde ilk çeviri roman, Kamil Paşa’nın yaptığı Telemak’ ilk roman, Taaşşuk-u Talat-ı Fitnat’ ilk köy romanı, Nabizade Nazım’ın “Karabibik” adlı ilk realist romancı Recaizade Mahmut Ekrem’ ilk realist roman Araba Sevdası’dır yazarı Recaizade Mahmut Ekrem’ ilk edebi roman, Namık Kemal’in “İntibah” adlı ilk psikolojik roman, Eylül’dür Mehmet RaufEdebiyatımızda ilk tarihi roman, Namık Kemal’in “Cezmi” adlı ilk kadın romancı Fatma Aliye’ ilk makaleyi Şinasi yazmıştır. Tercüman-ı Ahval Mukaddimesiİlk tiyatro Şinasi’nin Şair Evlenmesi’ ilk pastoral şiir Tarhan’ın Sahra adlı ilk psikolojik roman denemesi Nabizade Nazım’ın Zehra adlı çoçuklar üzerine yazılmış ilk eserler Nabi’nin Hayriye’si ve Sümbülzade Vehbi’ninLütfiye’ ilk eleştirmen Namık Kemal’ çoçuk yayınımız ise Eftal ve Mümeyyizdir.1869Türk Edebiyatı’nda bilinen ilk çocuk gazetesi Çocuklar İçin Mümeyyiz’ Veysel ilk olarak Tecer tarafından Türk halkına Evrak ilk edebiyat Edebiyatı’nda iç monolog tarzı yazılmış ilk roman Bir Düğün Gecesi’dir. Edebiyatı’nda yayınlanmış ilk öykü kitabı Emin Nihat Tarlan’ın Müsameratname’dir.1872Türk Edebiyatı’nda mensur şiir yazımı ilk defa Halit Ziya ile Edebiyatı’nda post-modern tarzda eser veren ilk yazarımız Oğuz Atay’dır.TutunamayanlarTürk Edebiyatı’nda batıdan yapılan ilk fabl çevirisi Şinasi tarafından Edebiyatı’nda yazıya geçirilen ilk masallar Billur Köşk Masalları’ masalları ilk defa yurt dışında döneminde Fransa’da masallarını ilk defa derleyen adlı Macar bilim Edebiyatı’nın ilk şairi Hoca Dehhani, son şairi ise Şeyh Galip’ yerli çizgi roman, Türk Kahramanı Köroğlu’dur.1953Ülkemizde ilk çocuk çizgi roman türü Kara Maske’dir.1943Dünyada ilk özgün çizgi roman New Fund’dur.1935Dünyada ilk özgün çizgi macera hikayesi Dick Tracy’dir.Chester GouldDünyada ilk kez resimle yazıyı birleştiren, konuşma balonları hazırlayan ressam WilliamHogarth’tır.1697-1908Beyanname ile yayın hayatına giren ilk edebiyat topluluğu Fecr-i Ati’ sonrası ilk beyanname yayınlayan edebi topluluk Yedi Meşaleciler’ Kemal bütün şiirlerini aruzla yazmıştır, yalnız Ok şiiri hece vezni ile Bilig ilk Türk dünyası yerli çizgi roman Türk Kahramanı Köroğlu’ ilk çocuk çizgi roman türü Kara Maske’ yazılan ilk manzum tiyatro eseri Eşber’dir. Tarhan Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri Binnaz’dır. Ortaçİlk bibliyoğrafya Keşfiz-Zünun’dur. hatıra kitabı Babürname’dir. Babürşahİlk hamse yazarı Ali Şir Nevai’ ilk antoloji Harabat’tır. ilk atasözleri kitabı Durub-ı Emsal-i Osmaniye’dir. Şinasiİlk mizah dergisi Diyojen’dir. Teodor KasapEdebiyatımızdaki ilk hikaye kitabı Letafet-i Rivayet’tir. ilk küçük hikaye kitabı Küçük Şeyler’dir. ilk gerçekçi hikayeEdebiyatımızdaki ilk fıkra yazarı Ahmet Rasim’ ilk Türk yazarı Yollug Tigin’ siyasetname eseri Kutadgu Bilig’ mensur şiir yazarı Ekrem’ sözlük kitabımız Divan-i Lügatit Türk’tür. sosyolog Ziya Gökalp’ edebi tartışma Ziya Paşa ile Namık Kemal arasında ilk Müslüman kadın tiyatrocu Afife Jale’ batı roman tekniklerine uygun ilkmodern roman Mai ve Siyah’tır. Halit ZiyaDünyada bilinen en eski destan Gılgamış’ ilk kadın romancı Afraben’dir AfrahatDünya edebiyatındaki ilk realist roman Madama Bovary’ Edebiyatı’ndaki ilk deneme yazarı Nurullah Ataç’ tezkiremiz Mecalis’ün Nefais’tir. Nevai’dirİlk mizah gazetemiz Diyojen’dir. basılan ilk kitabımız Vankulu Lügatı’ kullandığı ilk alfabe Göktürk Alfabesi’ edebi topluluk Servet-i Fünun’ divan sahibi sanatçımız Yunus Emre’ şiirinin en eski lirik şiir örneği Aprın Çar Tigin’ edebiyat ödülünü ilk kez İsviçre ilk gramer kitabını Baskakov arasında heceyi ilk kez deneyen sanatçı Yurdakul’ ilk defa Türk kelimesini kullanan sanatçımız Yurdakul’ müstezatı aruzla deneyen ilk şairimiz Tevfik Fikret’ noktalama işaretini ilk kez kullanan Servet-i Fünun sanatçısı Tevfik Fikret’ Edebiyatı’nın Sebk-i Hindi tarzının ilk temsilcisi Naili’ serbest vezni ilk kez Nazım Hikmet kullanmıştır.1929Edebiyatımızda anjabmanı ilk kez Tevfik Fikret Türkçe gazete 1831’de kurulan Takvim-i Vaka’ Türkçe özel gazete 1860’da kurulan Tercüman-ı Ahval’ bilinen en uzun destan Kırgızlar’ın Manas Destanı’ uzun ömürlü edebiyat dergimiz 1933 yılında çıkmaya başlayan Varlık Dergisi’ hikâyesini İngilizce yazan ilk yazarımız Halide Edip Adıvar’ kurulan ilk kadın derneği kurucularından biri Halide Edip Adıvar’ muhalefet olan ilk kadınlarımızdan biri Halide Edip Adıvar’ gönderilen ilk kadınlarımızdan biri Halide Edip Adıvar’ VE YAZARLARIR O M A N İ S İM L E R İArmağan – Danielle SteelAcımak – Reşat Nuri GüntekinAdı Aylin – Ayşe KULİNAkşam Güneşi – Reşat Nuri GüntekinAnadolu Notları – Reşat Nuri GüntekinAnkara – Yakup Kadri KaraosmanoğluAteşten Gömlek – Halide Edip AdıvarAşk-ı Memnu – Halit Ziya UşaklıgilAaraba Sevdası – Recaizade Mahmut EkremAyaşlı ve Kiracıları – Memduh Şevket EsendalBenim Adım Kırmızı – Orhan PamukBeyaz Diş – Ja ck LandonBeyaz Gemi – Cengiz AytmatovBeyaz Kale – Orhan PamukBir Devrin Romanı – Halide Nusret ZorlutunaBir Ölünün De fteri – Halit Ziya UşaklıgilBir Tereddütün Romanı – Peyami SafaBir Kadın Düşmanı – Reşat Nuri GüntekinBugünün Saraylısı – Refik Halit KarayBomba – Ömer Sey fettinCezmi – Namık KemalÇalıkuşu – Reşat Nuri GüntekinDağa Çıkan Kurt – Halide Edip AdıvarDokuzuncu Hariciye Koğuşu – Peyami SafaDamga – Reşat Nuri GüntekinDudaktan Kalbe – Reşat Nuri GüntekinDevlet Ana – Kemal Tah irEsir Şehrin İnsanları – Kemal Tah irEylül – Mehmet RaufFatih – Harbiye – Peyami SafaFelatun Bey İ le Rakım Efendi – Recaizade Mahmut EkremFureya – Ayşe KulinGelibolu – Buket UzunurGün O lur Asra Bedel – Cengiz AytmatovGurbet Hikayeleri – Refik Halit KrayHandan – Halide Edip AD IV ARHuzur – Ahmet Hamdi TanpınarMai ve Siyah – Halit Z iya UşaklıgilMem leket Hikayeleri – Refik Halit KarayNemide – Halit Z iya UşaklıgilPanorama – Yakup Kadri KaraosmanoğluSavaşçı – Doğan CüceloğluSarıkam ış Dramı – Alptekin MüderisoğluSemerkant – Amin M A A LO U FSerguzeşt – Samipaşazade SezaiSevdalinka – Ayşe KulinSezsiz Ev – Orhan PamukKpss Kaynak Arşivi – Kpss Doküman Arşivi Bakkal – Halide Edip AdıvarSuç ve Ceza – DostoyevskiŞu Çılgın Türk ler – Turgut ÖzakmanSodom ve Gomore – Yakup Kadri Karaosmanoğluİntibah – Namık Kemalİnce Memed – Yaşar KemalKar – Orhan PamukKayıp Aranıyor – Sa it Faik AbasıyanıkKeşanlı Ali Destanı Haldun TanerKiralık Konak – Yakup Kadri KaraosmanoğluKurtlar Sofrası – A ttila İlhanKüçük Ağa – Tarık BuğraKırık Hayatlar – Halit Z iya UşaklıgilKuyucaklı Yusuf – Sabahattin AliKuyruklu Y ıldız A ltında Bir İzdivaçKöprü – Ayşe KulinLuzumsuz Adam – Sa it Faik AbasıyanıkToprak Ana – Cengiz AytmatovTürk’ün Ateşle İmtihanıYaban – Yakup Kadri KaraosmanoğluYaprak Dökümü – Reşat Nuri GüntekinYüksek Ökçeler – Ömer Sey fettinYUN US EMRE Risalet-ün NushiyyeKAYGUSUZ ABDAL Budalaname, MugalatanameBAYBURTLU ZİHNİ SergüzestnameHACI BEKTASI VELİ MakalatHOCA DEHHANİ Selçuklu SahnamesiAHMEDİ Cemşit u Hurşit,İskendemameŞEYHİ Harname, Hüsrev-u ŞirinALİ ŞİR NEVAİ Muhakeme tul Lügateyn , Mecalisün NefaisTürk edebiyatının ilk tezkiresidir, MizanülEvzanFUZULİ Hadikat-üs Süeda, Beng ü Bade, Leyla vü Mecnun mesnevisiBAKİ Kanuni MersiyesiNEF i Siham-ı KazaNABİ Hayrabad, Sür nameŞEYH GALİP Hüsn ü AşkŞİNASİ Tercüme-i Monzume, Şair Evlenmesi Batı tekniğinde yazılmış ilk tiyatromuz, Müntehebat-ıEşar, Durub-ı Emsal-i OsmaniyeNAMIK KEMALVatan Yahut Silistre sahnelenen ilk tiyatromuz, Zavallı Çocuk, Akif Bey, Kerbela,Celalettin Harzemşah, İntibahilk edebi romanımız, Cezmiilk tarihi romanımızZİYA PAŞA Zafername, Harabat, Eş ar-ı Ziya, Engizisyon Tarihi, Endülüs TarihiAHM ET MİTHAT EFENDİ Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Felatun Bey ile Rakım Efendi, Yer YüzündeBir Melek, Henüz On Yedi Yaşında, Letaif-i Rivayet, YeniçerilerRECAİZADE MAHM UT EKREM Nağme-i Seher, Yadigar-ı Şebab, Zemzeme, Nejad Ekrem, ÇokBilen Çok Yanılır, Afife Anjelik, Araba Sevdasıbazı kaynaklar da bu romanı ilk realist eserimiz olarakkabul ederABDÜLHAK HAMİT TARHAN Makber, Eşber, Sahrailk pastoral şiirimiz, İçli Kız, Macera-yı Aşk,Duhter-i Hindu,SAM İPAŞAZADE SEZAİ Sergüzeşt, Küçük Şeyler, İclalNABİZADE NAZIM Karabibik edebiyatımızdaki ilk köy romanıdır., ZehraTEVFİK FİKRETRübab-ı Şikeste, Haluk un Defteri, Rübabın Cevabı, Tarih-i Kadim, DoksanbeseDoğru, Sermin Tevfik Fikret in çocuklar için kaleme aldığı bu şiir sairin hece vezniyle yazdığı tekşiiridir ,sisCENA P SAHABETTİNTamat,Afak-ı ırak, Evrak-ı Eyyam,Nesr-i Harp, Nesr-i Sulh, Tiryaki Sözler,Körebe , Yalan, Hac yolundaHALİT ZİYA USAKLIGİL Ask-ı Memnu, Mai ve Siyah, Kırık Hayatlar, Bir Ölünün Defteri, Nemide,,Solgun DemetKadın PençesiM EHM ET RAUFEylülilk psikolojik romanımızdır, Genç Kız Kalibi, Ferda-yı GaramM EHM ET AKİF ERSOYSafahatHÜSEYİN____________ RAHMİ_ GÜRPINARKuyruklu___________ Yıldız Altında Birİzdivaç, Mürebbiye, Sık, Şıpsevdi, Gulyabani, Ben Deli miyim?…AHM ET HASİMGöl saatleri;Piyale, Gurubahane-i Laklakan, Bize Göre, Franfurt SeyahatnemesiÖ M ER SEYFETTİNYalnız Efe, Efruz Bey, İlk Düsen Ak, Yüksek Ökçeler, Bomba Gizli Mabet,Asilzadeler, Bahar ve Kelebekler ,Beyaz Lale, Mahçupluk İmtihanıZİYA GÖKALPKızıl Elma,Yeni Hayat, Türkleşmek — İslalasmak Muasırlaşmak, Altı ışık, TürkçülüğünEsasları, Türk medeniyet Tarihi, Malta MektuplarıM EHM ET EMİN YURDAKULTürkçe Siirler, Türk Sazı Ey Türk Uyan, Tan Sesleri, Ordunun Destanı,Dicle Önünde Turan a Doğru, Zafer Yolunda,YAK U P KADRİ KARAOSMANOĞLU Nur Baba, Erenlerin Bağından, Rahmet, HükümGecesi, Sodom ve Gomore, Yaban, Panorama,Ankara,HALİDE EDİP ADIVAR Vurun Kahpeye, Sinekli Bakkal, Türkün Ateşle İmtihanı, Dağa Çıkan KurtREFİK HALİT KARAY Memleket Hikayeleri; İstanbulun İçyüzüRESAT NURİ GÜNTEKİN Çalıkuşu, Damga Dudaktan Kalbe, Bir Kadın Düşmanı, Acımak, YeşilGece, Yaprak Dökümü, Miskinler TeknesiYA H YA KEMAL BEYATLI Kendi Gök Kubbemiz Eski Siirin Rüzgarıyla, Rübailer ve HayamRübailerini Türkçe Söyleyiş, Aziz İstanbul Eğil Dağlar, PortrelerPEYAM İ SAFA Sözde Kızlar, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu Fatih – Harbiye Bir tereddüdün Romanı,Matmazal Norolya nın KoltuğuSAİT FAİKABASIYANIK Semaver, Sarnıç,Sahmerdan, Medar-ı Maişet Motoru, Mahalle Kahvesi,Kumpanya, Simdi Sevişme Vakti, Kayıp Aranıyor, Alemdağında Var Bir YılanAHM ET HAMDİ TANPINAR Huzur, Beş Sehir, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Mahur Beste, XX. AsırTürk Edebiyatı TarihiORHAN VELİ KANIK Garip, Vazgeçemediğim, Destan Gibi, Yenisi, La Fontaine Masalları,Karsı, Nasrettin Hoca HikayeleriFARUK NAFİZ ÇAMLIBEL Sarkın Sultanları, Gönülden Gönüle, Dinle Neyden, Çoban Çeşmesi,Han Duvarları, Canavar, AkıncıTürküleriAHMET MUHİP DIRANAS Gölgeler, O Böyle İstemezdi, ŞiirlerAHM ET KUTSİ TECER Sivas Halk Sairleri Bayramı, Köylü Temsilleri, Koçyiğit Köroğlu, Bir PazarGünü, Satılık Ev, Köse BasıFALİH RIFKI ATAY Ateş ve Güneş, Deniz Aşırı, Bizim Akdeniz, Taymis Kıyıları, Tuna Kıyıları,Zeytindağı, Yolculuk Defteri, Niçin KurtulmamakCEVAT ŞAKİR KABAAĞACLI HALİKARNAS BALIKÇISI Ege Kıyılarından , Aganta BurinaBurinata, Merhaba Akdeniz, Deniz Gurbetçileri, Turgut Reis, Mavi Sürgün, Hey Koca YurtMEMDUH ŞEVKET ESENDAL Ayaşlı ve Kiracıları, MirasCAHİT SITKI TARANCI Ömrümde Sükut, Otuz Beş Yaş, Düşten Güzel, Ziya ya MektuplarTARIK BUĞRAKüçük Ağa, İbiş in Rüyası, Yarın Diye Bir Şey Yoktur, İki Uyku Arasında, GençlikTürküsü, Firavun İmam, Gençliğim Eyvah, Yağmur Beklerken, DönemeçteCAHİT KÜLEBİ Adamın Biri, Rüzgar, Atatürk Kurtuluş Savaşında, Anadili Öğretimi, Sıkıntı ve Umut,YangınKEMAL TAHİR Esir Şehrin İnsanları, Yorgun Savaşçı, Devlet Ana, Bozkırdaki Çekirdek, KördumanNECİP FAZIL KISAKÜREK Örümcek Ağı, Kaldırımlar, Ben ve Ötesi, Bir Adam Yaratmak, Künye,Tohum, Satırbaşı, Sonsuzluk Kervanı,Türk Edebiyatı’nda Kurtuluş savaşı konulu romanlar aşağıdaki gibidir.• Vurun Kahpeye Halide Edip Adıvar• Ateşten Gömlek Halide Edip Adıvar• Y aban Y akup Kadri Karaosmanoğlu• Dikmen Yıldızı Aka Gündüz• Üç İstanbul Mithat Cemal Kuntay• Sahnenin Dışındakiler Ahmet Hamdi Tanpınar• Kalpaklılar Samim Kocagöz• Doludizgin Samim Kocagöz• Yorgun Savaşçı Kemal Tahir• Küçük Ağa Tarık Buğra• Despot Reşat Enis• Esir Şehrin İnsanları Kemal Tahir• ATanzimat Dönemi Romanları• Taassuk-ı Talat ve Fitnat Şemsettin Sami’nin eseridir. İlk yerli romandır. Romantik birromandır. Konusu bir evlilik dramıdır.• İntibah Namık Kemal’in eseridir. İlk edebî roman olarak kabul edilir. Ali Bey,Mahpeyker’e aşık olur. Bu kötü kadından Dilasup ismindeki cariye sayesinde üzerine Mahpeyker Ali Bey’i öldürtmek ister. Dilasup, Ali Bey’i ölümden kurtarsa dakendisi ölür. Daha sonra Ali Bey, Mahpeyker’i öldürür, hapse girer ve orada hastalanarakölür.• Cezmi Namık Kemal’in romanıdır. İlk tarihi romandır. Cezmi, 16. yüzyılda İstanbul’dayaşamış bir Türk sipahisidir. İranlılara esir düşen Adil Giray’a yardım etmek için İran’agider. Romanın ikinci cildi yazılmamıştır.• Felatun Bey ile Rakım Efendi Ahmet Mithat Efendi’nin yanlış batılılaşma temasını işlediğiromanıdır. Romantizm etkisindedir. Felatun Bey alafranga hayata özenen mirasyedi birzüppedir. Buna karşın Rakım Bey, ağırbaşlı ve dengeli bir tiptir.• Sergüzeşt Samipşazade Sezai’nin romanıdır. Romantizmden realizme geçişte köprü rolüoynayan bu eser, Dilber adındaki esir bir kızın, satıldığı zengin konaklardaki acıklı yaşamınıanlatır. Dilber, bu konaklardan birinde geç ressam Celal Bey’e aşık olur; romanın sonunda,götürüldüğü Mısır’da kendini Nil nehrine atarak intihar eder.• Araba Sevdası Recaizade Mahmut Ekrem’in realist bir anlayışla yazdığı yanlış batılılaşma teması işlenir. Bihruz Bey adındaki alafranga züppe tipingülünçlükleri ve hayali aşkları anlatılır.• Zehra Nabizade Nazım ın natüralizmin etkisinde yazdığı romanıdır. Ana çizgileri AhmetMithat’ın Müşahedat adlı romanına benzeyen eserde kahramanların ruh durumları fizyolojikve toplumsal etkilerle açıklanmıştır.• BServet-i Fünun Dönemi Romanları• Mai ve Siyah Halit Ziya’nın realizmi başarıyla uyguladığı romanıdır. Eserin kahramanıAhmet Cemil, romantik bir gençtir. Ünlü bir edebiyatçı olmayı, yazdığı eserden büyük birservet kazanınca da sevdiği genç kızla evlenmeyi hayal etmektedir. Ancak, eseri eleştirilereuğrar, kız kardeşi ölür, sevdiği kız başkasıyla nişanlanır. Bunun üzerine hayallerini İstanbu’agömüp bu şehirden ayrılır.• Aşk- Memnu Halit Ziya Uşaklıgil’in en başarılı romanıdır. Realist bir eserdir. FirdevsHanım adındaki eğlence düşkünü dul bir kadının büyük kızı Bihter, kendisinden yaşça çokbüyük olan Adnan Bey ile evlenir. Adnan Bey’in küçük kızı Nihal bu evliliği Bey’in zenginliğine kapılan Bihter yanlış bir evlilik yaptığını anlar. Kocasının yeğeniBehlül adındaki genç ile Bihter arasında yasak bir aşk başlar. Ancak Behlül, Bihter’denbıkarak Nihal ile nişanlanınca yasak aşk açığa çıkar. Bihter intihar eder, Behlül de kaçar.• Eylül Mehmet Rauf’un edebiyatımızın ilk psikolojik romanı sayılan romanıdır. Olay basit,kişiler azdır. Suat bayan ve Süreyya erkek evlidirler. Süreyya’nın arkadaşı Necip, bumutlu çiftin evinde sık sık misafir kalır. Necip, arkadaşının karısı Suat’a derin bir saygıduyar. Ancak bu saygı zamanla aşka dönüşür. Suat da onu sever. Ancak aşklarınıbirbirlerine itiraf edemezler. Derken, bir yangın çıkar Necip, yanan evde Suat’ı kurtarmayaçalışır. Ancak Suat’la birlikte aynı ateşte yanar.• C Servet-i Fünun Dışında Kalan Romanlar• Mürebbiye Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın natüralist bir eseridir. Memleket çocuklarınıneğitiminin, ne olduğu belirsiz yabancı mürebbiyeler eline bırakılmasının doâuracaâı kötüsonuçlar gösterilmek istenmiştir.• Şıpsevdi Hüseyin rahmi Gürpınar’ın romanıdır. Yazarın “Sık” romanındaki Söhret’ebenzeyen bir tip olan Meftun, körü körüne Batı’ya bağlıdır. Aynı şekilde Edibe de doğuyabağlıdır. Eserde bu iki tip karşılaştırılmış, her ikisinin de gülünç yanları gösterilmiştir.• D Milli Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi Romanları• Handan Halide Edip Adıvar’ın ilk romanıdır. Mektup biçiminde yazılan roman, kadınpsikolojisini inceler. Eylül’den sonra psikolojik roman türünün en başarılı örneklerindendir.• Ateşten Gömlek Halide Edip Adıvar’ın romanıdır. Edebiyatımızda Kurtuluş Savaşı üzerineyazılan ilk romandır.• Vurun Kahpeye Genç ve idealist bir öğretmen olan Aliye’nin Kurtuluş Savaşı sırasındakimücadelesini ve aşkını, sahte bir din adamı tarafından linç ettirilişini anlatan bu romanıHalide Edip Adıvar yazmıştır.• Sinekli Bakkal Halide Edip Adıvar’ın töre romanıdır. İstanbul’da Sinekli Bakkal semti ve osemtin çevresinde II. Abdülhamit döneminin toplumsal sorunlarını ele almıştır. Eserinkahramanı Rabia, tiyatrocu ve Karagözcü Kız Tevfik’in kızıdır. Dinî bir eğitim almış ve ünlübir mevlithan olmuştur. Sürgündeki babasının bakkal dükkânını da işletmekte ve bu aradagittiği konaklardan birinde Mevlevi şeyhi Vehbi Dede’den alaturka musiki derslerialmaktadır. Aynı konakta piyano dersleri veren İtalyan müzisyen Pregrini, Rabia’nın sesinehayran olmuştur. Daha sonra Rabia, kendisini seven ve Müslüman olan Pregrini ile yazar, Doğu ile Batıyı birleştirmiş olur. Bu roman Cumhuriyet dönemindeyazılmıştır.• Kiralık Konak Yakup Kadri Karaosmanoalu’nun ilk romanıdır. Eserde, üç ayrı kuşakarasındaki çatışmalar üzerinde durularak bir ailenin çözülüşü gösterilmiştir. Aşırı Batıhayranı züppe tipinin de başarıyla çizildiği eser, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu’nunTanzimat’tan I. Dünya Savaşı’na kadar olan yıllarını toplumsal değişmeye ışık tutarakanlatır.• Nur Baba Yakup Kadri’nin bu romanında olaylar, bir Bektaşi tekkesi çevresinde bu eseriyle Bektaşî tekkelerindeki yozlaşmayı gözler önüne sermiştir.• Yaban Yakup Kadri’nin bu romanında, köylü ile aydın arasındaki uçurum gösterilmekistenmiştir. Köylülere göre şehirli ve aydın “yaban”dır. Anı biçiminde yazılan romanda Savaşı’nda bir kolunu kaybetmiş olarak İstanbul’a dönen Ahmet Celal’in daha sonraemir eri Mehmet Ali’nin köyüne yerleşip orada yaşaması anlatılır. Ahmet Celal, köylü kızıEmine’yi sever. Emine başkasıyla evlenir. Derken, köye Yunan ordusu girer. Ahmet Celal veKpss Kaynak Arşivi – Kpss Doküman Arşivi düşmanın elinden kaçarlar. Ancak Emine ağır yaralanmıştır. Ahmet Celal, bilinmeyenbir yöne doğru gider. Roman böylece İstiklal Savaşı’ndan da kesit sunmuş olur. Eser 1930yılında yazılmıştır.• Sodom ve Gomore Yakup kadri’nin Cumhuriyet döneminde yazdığı bu roman, mütarekedöneminde düşman işgalindeki İstanbul’u anlatır. Düşmanla işbirliği yapan soysuzlaşmışçevrelerin ahlak düşüklüğü yüzünden, yazar İstanbul’u Sodom ve Gomore kentlerineFilistin’de ahlak sapkınlığı nedeniyle Allah’ın gazabına uğradığı rivayet edilen kentlerbenzetir.• İstanbul’un İçyüzü Refik Halit Karay’ın romanıdır. İttihat ve Terraki Fırkası adamlarınıve I. Dünya Savaşı sırasında bunların zengin ettikleri savaş zenginlerini eleştiren birromandır.• Çalıkuşu Reşat Nuri Güntekin’in en ünlü romanıdır. Bir aşk kırgını olan Feride’ninİstanbul’dan Anadolu’ya kaçışı Anadolu’nun kasaba ve şehirlerinde idealist bir öğretmenolarak çalışması Anadolu’nun geri kalmışlığıyla mücadele etmesi romanın konusunuoluşturur.• Yeşil Gece Reşat Nuri Güntekin’in tezli romanıdır. Eserde medrese çevreleri ile mücadeleeden Şahin Bey anlatılır. Şahin Bey, medresede yetiştiği halde daha sonra Atatürk’ündevrimlerine inanmış, aydınlanmış bir gençtir.• Yaprak Dökümü Reşat Nuri Güntekin’in yanlış batılılaşma temasını işlediği özentisi hayatla gelir arasındaki dengesizlik yüzünden bir ailenin çöküşü anlatılmıştır.• Sözde Kızlar Peyami Safa’nın ilk romanıdır. Anadolu’da başlayan Kurtuluş Savaşı esere,fon olarak alınmış Mütareke döneminde İstanbul’daki yüksek tabakanın ahlak bozukluğubu fonun önünde işlenerek karşıt bir durum oluşturulmuştur.• Dokuzunca Hariciye Koğuşu Peyami Safa’nın ruh çözümlemesi romanıdır. Diğerpsikolojik romanlar gibi basit bir olay üzerine kurulmuştur. Bacağındaki kemik hastalığıyüzünden iyi bir bakım görmesi gereken on beş yaşındaki çocuğun anıları biçimdedüzenlenen roman, otobiyografik roman özelliği de taşır.• Ayaşlı ve Kiracıları Memduh Şevket Esendal’ın romanıdır. Cumhuriyet’in ilk yıllarınınAnkara’sını anlatan romanda Türkiye’nin çeşitli tabakalarından gelmiş insanların hayatlarıanlatılır.• Huzur Ahmet Hamdi Tanpınar’ın romanıdır. Olay ve karakter romanı olmaktan çok, karışıkruh hallerini tasvir eden bir yaşantı romanı olan eser, yer yer yazarının özel yaşamınıyansıtır. Türk toplumunun girdiği uygarlık krizinin Doğu-Batı sorunsalı içinde ele alındığıeserde İstanbul’un tabiat, tarih ve kültür güzelliklerine önemli yer verilir.• Saatleri Ayarlama Enstitüsü Ahmet Hamdi Tanpınar’ın romanıdır. Saat düşkünü ikiarkadaşın, kurdukları Saatleri Ayarlama Enstitüsü çevresindeki gerçek-hayal arasındakiyaşamlarını anlatan romanda yazarın asıl amacı, iki uygarlık arasında bocalayantoplumumuzun yanlış tutumlarını alaycı bir tarzda eleştirmektir.• Devlet Ana Kemal Tahir’in Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş yıllarını romanlaştırdığıeseridir.• Yorgun Savaşçı Kemal Tahir’in Kurtuluş Savaşı’nı konu alan romanıdır. İşgal altındakiİstanbul’da başlayan hareketli olaylar, bunalımdan kurtulmak isteyen yorgun savaşçılarınAnadolu’ya geçmeleriyle gelişir. Mustafa kemal saflarına katılmalarıyla Kurtuluş Savaşı’nımüjdeleyen milli bir güven duygusu içinde sona erer.• Fahim Bey ve Biz Abdülhak Şinasi Hisar’ın romanıdır. Eserde, kendi hayal dünyasındamutlu bir yaşam süren fakat çevresindeki insanların kaçık güzüyle baktıkları Fahim Bey’inbüyük bir iş hanında yazıhane tutması dosyalar, defterlere gömülerek hayali yazışmalardüzenlemesi anlatılır.• Üç İstanbul Mithat Cemal Kuntay, bu romanında Abdülhamit, Meşrutiyet ve Mütarekedönemlerinin İstanbul’unu anlatır.• Küçük Ağa Tarık Buğra’nın kurtuluş savaşını konu alan eseridir. Padişah’a bağlılığıgüçlendirmek için Akşehir’e gönderilen İstanbullu Hoca, Kuva-yi Milliyecilerin kendisiniöldürmek istemesi üzerine çetecilere karışı ve Küçük Ağa adıyla anılır. Çolak Salih’letanıştıktan sonra padişah yanlısı tutumunu bırakarak Kuva-yi Milliye hareketini destekler.• CUMHURİYET DÖNEMİ EDEBİYATI SANATÇILARI• AHMET HAMDİ TANPINAR 1901-1962• * Hece ölçüsünü şiirimize en iyi uygulayan şairimizdir.

16 yüzyılda tiyatro alanında eser veren yazarlar